مطالب تخصصی

Qgis: نرم‌افزار قدرتمند متن‌باز سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)

نوشته شده توسط احمد نجفی

همان‌طور که مخاطبان این مقاله در جریان هستند سیستم اطلاعات جغرافیایی کاربردهای بسیار زیادی در علوم زمین و وابسته دارد که همین موضوع لزوم پرداختن دقیق‌تر به این سیستم به‌خصوص بهترین نرم‌افزار کاربری را نشان می‌دهد.

ابتدا باید این توضیح را مطرح کنم که نرم‌افزار QGIS (Quantum GIS) از سری نرم‌افزارهای متن‌باز (open source)، نوشته‌ شده تحت استانداردهای لینوکس است و قابلیت‌های بسیار فراوانی داراست اما سؤالی که ذهن هر کس را ممکن است درگیر کند اینکه چرا با وجود نرم‌افزار دیگری مانند ARCGIS محصول شرکت ESRI که قابلیت‌های مشابهی داراست و تقریباً برای اکثر کاربران شناخته‌شده ادعایی مبنی برقوی تر بودن QGIS مطرح می‌شود است.

در گام نخست اگر کمی در مورد تاریخچه لینوکس و نرم‌افزارهای آزاد، همچنین گسترش روز افروز کاربر درزمینه های مختلف مطالعه میکنیم؛ بعد از سال ۱۹۹۱ که کرنل لینوکس توسط لینوکس توروالدز بر پایه مینی کس نوشته و به جنبش جامعه نرم‌افزارهای آزادی که استالمن معروف به GNU که در ۱۹۸۴ آغاز کرده بود معرفی شد تا به امروز متوجه می‌شویم در سراسر جهان کاربران این سیستم‌عامل در حال گسترش است به‌ صورتی که نیمی از سرورهای اینترنتی (گوگل، تویتر، آمازون و…)، اکثر گوشی‌ها و تلویزیون‌های هوشمند (اندروید و…)، تقریباً تمام ابرکامپیوترهای جهان امروز از آن استفاده می‌کنند.

درگام بعدی باید از این منظر به  نرم‌افزارهای آزاد و بخصوص QGIS نگاه کرد که، جدا از کاربری‌های فراوان ذکرشده ادعای مناسب‌ترین، جهت اهداف پژوهشی و آموزشی دور از واقعیت نیست.  پشتیبانی فلسفه GNU از لینوکس باعث شده جامعه‌ای چند هزارنفری (۸۰۰۰ نفر تا سال ۲۰۰۵) آماده پشتیبانی و پاسخ‌گویی مستقیم به خطاها و مشکلات در تمام سطوح  وجود داشته باشد. در مورد QGIS سایت  gis.stackexchange.com:// https که تا به امروز ۲۲ هزار سؤال و پاسخ درزمینه های مختلف این نرم‌افزار در آن وجود دارد در رأس فوروم های رسمی مربوط به آن است.

بعلاوه در برخی موارد ایده‌هایی که در QGIS مطرح‌شده و به مرحله تولید رسیده بعد از استقبال کاربران در نسخه‌های بعدی ARCGIS نیز مشاهده‌ شده. برای مثال Openlayers یکی از پلاگین های معروف QGIS است که ایده استفاده از لایه‌های نقشه آنلاین اینترنتی را به‌جای نرم‌افزاری جداگانه در دسکتاپ موجود نرم‌افزار را ساخته‌ و پرداخته کرد، سپس شرکت ESRI در نسخه ۱۰ این قابلیت را به ARCGIS اضافه نمود.

درنهایت جدول زیر برای مقایسه قابلیت‌های دو نرم‌افزار فوق الذکر طراحی‌شده تا بهتر بتوان مقایسه‌ای بین این دو انجام داد. هرچند که در آینده‌ پژوهشی و آکادمیک نه‌تنها در ایران و به علت هزینه بالا و اختلاف قیمت ارزها، بلکه در جهان قطعاً QGIS پیروز این نبرد خواهد بود.

تهیه و تنظیم: محمود سروش – کارشناس ارشد ژئوفیزیک

دیدگاهتان را بنویسید