جزوات مطالب تخصصی

معرفی ماهواره های سری سنتینل (1 تا 6)

نوشته شده توسط احمد نجفی

ماهواره‌های سری Sentinel توسط اتحادیه اروپا، ایجاد و طراحی شده‌اند و تاکنون 5 سری از این ماهواره‌ها به فضا پرتاب شده است و در اینجا توضیح مختصری راجب سری‌های آن ارائه می‌دهیم.

سنتینل 1:

Sentinel-1 در 3 آوریل 2014 ماموریت خود را آغاز کرد. ماهواره مدار قطبی است که به صورت راداری تصویر برداری را انجام می‌دهد و قادر است که پدیده‌ها و عوارض را در شب و روز بدون در نظر داشتن شرایط آب و هوایی جمع آوری و اخذ کند. همچنین می‌تواند در بدترین شرایط آب و هوایی نیز به جمع آوری اطلاعات از سطح زمین بپردازد. این ماهواره در محدوده طول موج ماکروویو و باند C تصویربرداری می نماید. از کاربردهای مهم این ماهواره می توان به موارد زیر اشاره نمود.

سنتینل 1 در باند C راداری به تصویربرداری از سطح زمین می‌پردازد. و در چهار حالت مختلف، تصویربرداری‌ای با وضوح قابل قبول تا حد 5 متری و پوششی در عرض 400 کیلومتر را فراهم می آورد. مدار قطبی بودن آن و قابلیت قطبش دوگانه این ماهواره باعث تحویل سریع داده‌ها از ماهواره به ایستگاه‌های زمینی شده است. این ماهواره از یک رادار با روزنه مجازی برخوردار است که تصاویری با قدرت تفکیک بالا را ارائه می‌دهد.

این ماهواره همچنین به گونه‌ای طراحی شده است تا در یک حالت عملیاتی بدون وقفه تصویر‌برداری از تمام مناطق کره زمین از جمله مناطق ساحلی، راه‌های حمل و نقل و پوشش اقیانوسی در سطح کلان را انجام دهد.

  • پایش مناطق یخ‌بسته دریاها و محیط زیستشمالگان و مراقبت از محیط‌ های دریایی
  • پایش مخاطرات سطح زمین
  • نقشه برداری از سطح زمین، جنگل، خاک و آب
  • پشتیبانی امدادرسانی در مواقع بحران و مخاطرات طبیعی


سنتینل 2:

دومین سری از ماهواره های Sentinel‌ در 23 ژوئن 2015 ماموریت خود را آغاز کرد. Sentinel-2 ماهواره مدار قطبی است که ماموریت آن اخذ تصاویر با وضوح بالا برای پایش پدیده‌هایی همانند آب، خاک، پوشش گیاهی و… می‌باشد. این ماهواره از 13 باند طیفی در محدوده‌های مرئی، مادون قرمز نزدیک و مادون قرمز طول موج کوتاه برخوردار می‌باشد. سنتینل-2 از توان تفکیک مکانی 5 روز در استوا و 3 روز در عرض‌های میانی برخوردار می‌باشد. اطلاعات باندهای این ماهواره در جدول زیر ارائه شده است.

نام باند

میانگین طول موج توان تفکیک مکانی(متر)
Coastal aerosol 0.43 60
Blue 0.49 10
Green 0.56 10
Red 0.65 10
Vegetation Red Edge 0.70 20
Vegetation Red Edge 0.74 20
Vegetation Red Edge 0.78 20
NIR 0.84 10
Narrow NIR 0.86 20
Water vapour 0.94 60
SWIR – Cirrus 1.37 60
SWIR 1.61 20
SWIR 2.19 20

از کاربردهای ماهواره Sentinel-2 می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • مطالعات مربوط به کاربری اراضی و پوشش اراضی
  • مخاطرات طبیعی(فوران های آتشفشانی، سیل)
  • محاسبه شاخص‌ها و متغیرهای فیزیکی


سنتینل 3:

این ماهواره در 16 فوریه 2015 به فضا پرتاب و در ارتفاع 814 کیلومتری از سطح زمین قرار داده شد. هدف اصلی مأموریت Sentinel-3 اندازه‌گیری توپوگرافی سطح زمین و اقیانوس، دمای سطح زمین و دریا، پیش‌بینی وضعیت اقیانوس‌ها و پایش‌های زیست‌محیطی و اقلیمی است. داده‌های تقریباً آنی این ماهواره در پیش‌بینی وضعیت اقیانوس‌ها، پایش وضعیت یخ‌های دریا و سامانه‌های ایمنی دریایی در سطح اقیانوس، شامل پایش دمای سطحی، اکوسیستم‌های دریایی، کیفیت آب و آلودگی دریایی می‌توانند مفید واقع شوند.


سنتینل 4:

ماهواره Sentinel-4، یکی دیگر از سری ماهواره‌های آژانس فضایی اروپا می‌باشد. همچنین این ماهواره جز برنامه نظارت بر محیط زیست و مدیریت بحران(GMES) شناخته می شود. این ماهواره بیشتر برای نظارت بر جو زمین و اتمسفر، پیش بینی وضعیت آب‌وهوا، ترکیبات اتمسفر و مدیریت بحران در مورد مخاطرات طبیعی، بیشتر بر مناطق اروپا و آفریقا ساخته میشود.

برای تشخیص ویژگی های جوی و اتمسفری در این سنجنده دو ابزار بارگیری طراحی شده است. دستگاه اسپکترومتر چندطیفی فوق العاده در محدوده قرمز و بنفش(S4 UVN) و مادون قرمز(S4 IRS).

مشخصات باندهای این سنجنده را در جدول زیر مشاهده می کنیم:

نام باند

محدوده طیفی
قرمز و بنفش

305 تا 500 نانومتر

مادون قرمز

750 تا 775 نانومتر


سنتینل 5:

اولین ماموریت برنامه کوپرنیک برای کنترل آلودگی هوا ساخت سنجنده Sentinel-5 می‌باشد. این سنجنده که از باندهای ماورابنفش، باندهای مرئی، مادون قرمز کوتاه و مادون قرمز طول موج کوتاه پشتیبانی می‌کند. این ماهواره در ارتفاع 824 کیلومتری قرار دارد  و به نحو قابل قبولی در شناسایی گازهای ازن، متان، فرمالدئید، آئروسل، مونوکسیدکربن، NO2، SO2 می‌تواند مفید واقع شود. مشخصات باندهای Sentinel-5 را در جدول زیر مشاهده می‌کنیم.

نام باند محدوده طیفی(نانومتر)
ماوراءبنفش 270-320
محدوده مرئی 310-500
مادون قرمز نزدیک 675-775
مادون‌قرمز طول موج کوتاه 2305-2385

سنتینل 5p یا Sentinel-5 Precursor

ماهواره Sentinel-5P یک طرح مشترک بین سازمان فضایی اروپا ESA و کشور هلند میباشد که توسط دفتر فضایی هلند هدایت می‌شود. این ماهواره دارای یک دستگاه Tropospheric Monitoring  Instrument  است که از طول موج‌های ماوراء بنفش، محدوده مرئی، محدوده مادون قرمز و مادون قرمز طول موج کوتاه را پشتیبانی می‌کند.

هدف از پرتاب این ماهواره، اندازه‌گیری لایه‌های اتمسفر با توان تفکیک مکانی و زمانی بسیار بالا می باشد که کیفیت هوا، فشار آب موجود در اتمسفر، ازن و اشعه‌های ماوراء بنفش را می‌تواند اندازه

گیری کند. همچنین در برآورد گازهایی مثل دی‌اکسیدگوگرد، دی اکسید نیتروژن، مونواکسیدکربن،فرمالدئید و متان میتواند مفید باشد.

همچنین در سال 2020 – 2030 نیز ماهواره سنتینل 6 پرتاب خواهد شد که اطلاعات کافی در مورد این سنجنده در دسترس نمی‌باشد.


در ادامه، ویدئوی معرفی سری های ماهواره سنتینل را ببینید:


برای دانلود کل متن بالا به صورت کتابچه به همراه تصویر اینفوگرافیک کل ماهواره ها به زبان فارسی، بر روی دکمه زیر کلیک کنید. لینک دانلود به ایمیل شما ارسال می شود

۴ دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید