آموزش صفر تا صد ژئورفرنس در QGIS با دو روش GCP و مختصات نقاط اطراف

زمین‌مرجع کردن یا Georeferencing یکی از مهم‌ترین و پایه‌ای‌ترین مراحل در آماده‌سازی داده‌های مکانی است. زمانی که شما یک نقشه کاغذی اسکن‌شده، یک تصویر ماهواره‌ای خام یا یک کروکی در اختیار دارید، این تصویر فاقد مختصات جغرافیایی است و نرم‌افزار نمی‌تواند موقعیت دقیق آن را روی کره زمین تشخیص دهد.

در این پست آموزشی، نحوه زمین‌مرجع کردن نقشه‌ها در نرم‌افزار QGIS را از طریق دو ویدئوی آموزشی و با استفاده از دو تکنیک متفاوت و پرکاربرد به شما آموزش می‌دهیم.

قبل از اجرای هر دو روش، ابتدا باید ابزار Georeferencer را در QGIS فعال کنید. در نسخه‌های جدید QGIS، این ابزار معمولاً به صورت پیش‌فرض فعال است و می‌توانید آن را از منوی Layer و سپس انتخاب گزینه Georeferencer باز کنید.

در شکل زیر نیز محیط Georeferencer را میبینید …

روش اول: زمین‌مرجع کردن با استفاده از نقاط کنترل زمینی (GCP)

در بسیاری از پروژه‌های عملیاتی، ما با نقشه‌هایی سروکار داریم که روی آن‌ها نقاط خاصی توسط نقشه‌بردار (نقطه‌بردار) در زمین برداشت و مشخص شده است. این نقاط که به آن‌ها نقاط کنترل زمینی (Ground Control Points) گفته می‌شود، دارای مختصات دقیق (X و Y) هستند.

در ویدئوی اول یاد می‌گیرید که چگونه از این نقاط برداشت‌شده برای مختصات‌دار کردن نقشه اسکن‌شده استفاده کنید.

روش دوم: زمین‌مرجع کردن با استفاده از مختصات چهارگوشه نقشه

روش دوم زمانی کاربرد دارد که شما به جای نقاط پراکنده کنترل زمینی، مختصات دقیق چهارگوشه (گوشه‌های کادر) نقشه را در اختیار دارید. این حالت معمولاً در نقشه‌های توپوگرافی استاندارد یا شیت‌های نقشه‌برداری که شبکه‌بندی (Grid) مشخصی دارند، بسیار رایج است.

در ویدئوی دوم، فرآیند کار با تمرکز بر این چهار نقطه اصلی آموزش داده شده است.

آنچه در این ویدئو می‌آموزید:

تکنیک‌های زوم و دقت در انتخاب دقیق تقاطع‌ها در چهارگوشه نقشه
نحوه استخراج و خواندن مختصات از روی حاشیه (Grid)
معرفی این چهار نقطه به عنوان مبنای مختصات‌دار کردن کل تصویر
انجام تنظیمات نهایی و خروجی گرفتن از نقشه به صورت یک فایل رستری زمین‌مرجع‌شده

کدام روش بهتر است؟

انتخاب بین این دو روش کاملاً به نوع دیتای ورودی شما بستگی دارد. اگر نقشه شما یک نقشه محلی و برداشت‌شده با تجهیزات نقشه‌برداری است، روش اول (GCP) دقت فوق‌العاده‌ای به شما می‌دهد. اما اگر در حال کار با نقشه‌های استاندارد کشوری یا توپوگرافی هستید که مختصات کادر آن‌ها مشخص است، روش دوم سریع‌ترین و بهینه‌ترین راهکار خواهد بود.

شما از کدام روش بیشتر در پروژه‌های خود استفاده می‌کنید؟

اگر در هنگام انجام هر یک از این مراحل با خطای RMS بالا مواجه شدید یا در انتخاب سیستم تصویر (CRS) مناسب ابهامی داشتید، حتماً در بخش نظرات همین پست سوال خود را مطرح کنید تا با هم آن را بررسی کنیم.

اخبار ، مقالات و تحقیقات گروهی را دنبال کنید.