فیلم مستر کلاس آموزش مدل هیدرولوژیکی Watershed Management System با تلفیق GIS

فیلم مستر کلاس مدل هیدرولوژیکی WMS (Watershed Modeling System)  منتشر شد.

در این آموزش، روش بستن حوضه آبریز و تهیه شبکه آبراهه، و همچنین تهیه 25 پارامتر فیزیوگرافی مهم، روش تهیه هیدروگراف سیل و پهنه بندی سیلاب و… نیز تدریس شده است.

همچنین شما در زمان کوتاهی با اصلی ترین پارامترها و مدل هایی که در داخل این مدل به عنوان الحاقیه قرار گرفته است در خصوص اصلی ترین مسائل هیدرولوژیکی و سیلاب آشنا خواهید شد.

فیلم بخشی از تدریس مدرس

معرفی مدرس

• زهرا صدیقی فر
• کارشناسی ارشد هیدروژئومورفولوژی
• پژوهشگر در زمینه Applicant of Remote Sensing on Environmental Change, Flood, Climate change
• مدرس استارتاپ آکادمی سنجش از دور ایران

عناوین آموزشی

مهم ترین عناوین آموزشی در این محصول عبارت اند از:

• معرفی مدل و نصب نرم افزار
• معرفی مدل Topaz
• نحوه بستن مرز حوضه آبریز
• نحوه استخراج شبکه آبراهه
• استخراج زیرحوضه ها و استخراج 25 پارامتر فیزیوگرافی مهم برای هر زیرحوضه و نحوه بردن در GIS و استخراج اطلاعات فیزیوگرافی در اگسل
• نحوه استخراج CN (شماره منحنی) به روش SCS در GIS و WMS برای هر زیرحوضه
• استخراج هیدروگراف سیل با کمک داده های رگباری در HEC-1
• نحوه استخراج Centerline و Bank station و زدن مقاطع عرضی
• تهیه پروفیل مقاطع عرضی و تفسیر آن
• پهنه بندی سیلاب در محیط HEC-RAS
• خروجی نهایی و بردن در محیط GIS

معرفی نرم افزار

نرم افزار WMS بستر فعالیت مجموعه ای توانمند از مدل های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی می باشد که نتیجه سالها فعالیت مجموعه شرکت مهندسین ارتش آمریکا،  ESRI و FHWA در جهت بسط و توسعه مدل های پرکاربرد حرفه ای در زمینه آب می باشد. با توجه به اینکه بعضی حوضه های آبریز کوچک معمولا فاقد ایستگاه های آب سنجی و یا دارای نواقص آماری هستند، نیاز به انتخاب روش های مناسب با توجه به شرایط و خصوصیات حوضه می باشد.

انتخاب و صحت روش های انجام شده بستگی به نوع و شکل اطلاعات موجود و مکانیزم رواناب دارد. در خصوص بررسی هیدرولوژیکی حوضه های آبریز نرم افزار  WMS که تحت  GIS می باشد، یکی از جدیدترین و جامع ترین نرم افزار ها می باشد. امروزه با وجود فناوری های جدید سعی شده است که کارایی نرم افزار WMS ارتقا یابد. سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی در ترکیب با مدل های بارش رواناب از قبیل ،WMS/HEC-HMS ابزاری ایده آل جهت برآورد حجم رواناب، دبی اوج و هیدروگراف مربوطه می باشند.

کاربرد

این نرم افزار با تلفیق امکانات GIS و مدل های هیدرولوژیکی متنوع توانسته است ابزاری قدرتمند در شبیه سازی هیدرولوژیکی حوضه های آبریز ایجاد کند، بطوری که ابتدا داده های خام ورودی توسط نرم افزار دریافت وپس از پردازش اولیه برای ایجاد بستر رقومی مورد نیاز شبیه سازی به فرمت TIN (Triangulated Irregular Networks) یا DEM (Digital elevation models ) تبدیل می گردند . سپس WMS با استخراج آبراهه ها و دریافت محل خروجی ها اقدام به تعیین حوضه ها و زیرحوضه ها نموده و در نهایت با بکارگیری مدل مناسب هیدرولوژیکی، هیدروگراف حاصل از بارش را محاسبه می کند که این هیدروگراف را می توان به فراخور نیاز پروژه مورد مطالعه برای شبیه سازی دشت سیلابی رودخانه ها و اثرات تخریبی سیلاب و یا محاسبات هیدرولیکی سازه ها در مسیر آبراهه ها و در محیط شهری برای طراحی سیستم سیلابروی شهری بکار برد.

در محیط های شهری به دلیل وجود خیابان ها وعوارض مصنوعی ایجاد شده، مسیر آبراه ها فقط از شکل توپوگرافی زمین تبعیت نمی کند بلکه ساختار شهری و موقعیت خیابان ها و معابر تأثیر بسزایی در تعیین شکل و وسعت حوضه های آبریز دارند. آنچه WMS را از سایر نرم افزارهای مشابه متمایز میکند ارایه Conceptual Model است که می توان با بکارگیری این ابزار در بستر رقومی TIN اقدام به شبیه سازی حوضه های شهری نمود و با بکارگیری مدل های مربوط به هیدرولوژی شهری، حجم رواناب حاصل از بارش را محاسبه و در نهایت آن را بعنوان مقادیر ورودی در نرم افزار StormCAD و یا مدل Storm Drain برای طراحی شبکه سیلابروی شهری بکار برد.

مخاطبان

مخاطبان این آموزش افرادی هستند که به موضوعات هیدرولوژیکی بخصوص موضوع سیلاب علاقه مند هستند. در واقع مدل WMS یک مدل کاملا مهندسی ساخت مهندسین ارتش امریکا، که بطور مشترک بین رشته های جغرافیا، مهندسی کشاورزی، مهندسی منابع طبیعی، مهندسی آب، آبخیزداری، مهندسی عمران گرایش آب، بطور مشترک مورد استفاده قرار می گیرد.

اما آنچه که ما قرار هست به آن بپردازیم موضوع پهنه بندی سیلاب است. که هرآنچه در زمینه سیلاب و وقوع آن می تواند به ما کمک کند تا بتوانیم جلوی سیلاب و تخریب های آن را بگیریم می توانیم از این مدل استفاده و در نهایت کار پهنه بندی را انجام بدهیم. نتایج این مدل کاملا مهندسی قابل اطمینان می باشد. و تا به الان پروژه های بسیار زیادی در حوضه سیلاب با این مدل انجام گرفته است.